Budizm. Tanrı'ya veya Tanrılara inancın olmadığı, "ateist" bir dindir. Buddhizm'in hiçbir biçiminde "yaratıcı bir doğa üstü kuvvet" veya "Tanrı" inancı bulunmamaktadır, bunun yanında Buddhizm'de Devalar denilen bir olgu vardır, "Deva" kelimesi Hinduizm dininde "yarı-Tanrı" veya "melek" anlamına gelir, Buddhizm'de ise ortadoğu dinlerindeki veya genel olarak anlaşılan manada "Tanrı" kavramından oldukça farklıdır, yaratıcı kuvvete sahip değildirler, insanlar gibi, samsara denilen doğum-ölüm döngüsündedirler ve kurtulmaya çalışırlar, yani başka boyuttaki başka biçimde olan varlıklardır ancak asla "yaratıcı" güçleri yoktur Tanrı değillerdir. Buddhizm, aynı zamanda bir felsefe ve bir psikoloji sistemidir. Budizm Sanskritçe ve Pali dillerinindeki eski Budist metinlerinde 'aydınlanmış kişi' anlamına gelen Buddha Dharma veya Dhamma olarak da bilinir. Budizm M.Ö. 563-483 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen, bugün Buddha olarak bilinen Siddhartha Gautama tarafından kurulmuştur. İlk kaynaklar Buddha'nın bugün Nepal sınırları içinde kalan Lumbini de doğduğunu ve 80 yaşında Kuşinigarda (Hindistan) öldüğünü yazmaktadır. Budizm Buddha'nın ölümünden sonra 500 sene boyunca Hindistan Yarımadasında, daha sonra Asya ve dünyanın geri kalanında yayılmaya başladı. Hindistan Budizmi bugün Nepal'in bazı bölgeleri dışında artık yok olmuştur. Bugün biliminsanları tarafından en sık kullanılan sınıflandırmaya göre üç çeşit akım vardır. Bunlar:

A) Güney Budizmi, Theravada, Güneydoğu Asya Budizm veya Pali Budizmi olarakta bilinir. İnananları başlıca Sri Lanka, Myanmar, Tayland, Laos, Kamboçya ve Malezya, Vietnam, Çin, Bangladeş'te bulunur.

B) Doğu Budizmi, Doğu Asya Budizmi, Çin Budizmi, Çin-Japon Budizm i olarakta bilinen Mahayana dır.İnananları başlıca Çin, Vietnam, Kore, Japonya, Singapur, Rusya nın bazı bölgelerinde bulunur.

C) Kuzey Budizmi, Tibet Budizmi, Tibet-Moğol Budizmi, Lamaizm, Vajrayana olarak da bilinir. Tibet, Moğolistan, Bhutan başlıca olmak üzere Nepal, Hindistan, Çin, Rusya'da da inananları vardır.

Tarihçe

Siddhartha Gautama'nın Budistler tarafından Nepal'deki Lumbini'de doğduğuna inanılır. Yakın zamanda Hindistan-Nepal sınırındaki Kapilavastu'da doğduğuna dair iddaalar vardır. Yaşamının geleneksel hikayesi şöyledir: Az da olsa bilinen bu bilgiler onun yaşamına ışık tutabilir. Siddhartha bir prens olarak doğdu. Kral olan babası Suddhodana'yı bilge olduğu varsayılan bir kişi o doğduktan kısa bir süre sonra ziyaret etti. Onun hakkında "Bu çocuk ya muhteşem bir kral(chakravartin) olacak veya kutsal adam (Sadhu)" dedi. Babası Siddhartha'yı kral yapmak için yaşamı boyunca onu kötü gerçeklerden korumaya kararlıydı. Babalasının çabalarına rağmen 29 yaşındayken ilk kez, yaşlı bir kişinin ızdırap çektiğini görünce, halkının zor durumda olduğu kanısına vardı. Bu olaydan sonra sarayın dışındaki kısa yolculuklarda da bir derviş (sofu,zahit), hasta bir adam, çürümüş bir ceset, gibi çeşitli olaylarla karşılaştı. Bunlar genellikle Dört Asil Hakikat olarak bilinir.

Gautama, bu olaylarlardan dolayı canı çok sıkıldı. Yaşlılığa, hastalığa, ve bir zahidin yaşamı boyunca ölüme çare bulmak için araştırma yaptı. Gautama dilenci olmak için bu görkemli hayatı arkasında bırakarak sarayından kaçtı. Bir süre sonra, Buddha bunları keşfetmek için riyazet (nefsinin isteklerine karşı gelerek sade hayat yaşama) yaparak ruhsal araştırmaya girdi. Bu durumda ... açlığa dayanma, hassas fısıltılar duyma, vücudda ağrı hissetmeme gibi... olağanüstü ruhanı güçler görüldüğünü hissetti. Bununla beraber bu ruhsal uygulama gerçek anlamda ruhi faydalar getirmedi ve gerçekte insanin kendi kendine nefret uyandıran zararlar verdiği tesbit edildi.

Yarıda kalan bu durumdan sonra dervişlik ve konsantre yerine meditasyon ve Anapanasati (nefes alış verişi kontrol edebilme), Gautama keşfetmiş olduğu bu yöntem ( Budistler Orta Yol olarak adlandırır) kendine aşırı düşkünlük ve kendini aşağı görmenin ortasında bir yol olarak düzenlendi. Köylü bir kızdan gelen biraz süt ve rice pudding aldıktan sonra incir ağacının altına oturdu. Şimdi Bodh Gaya'da Bodhi (Aydınlanma, İlim) ağacı olarak bilinir. Gerçek anlaşılana kadar onun ne söylediği anlaşılamadı. Onun beş tayfası, yarım kaldığına inanılan araştırması ve gereksiz olduğunu düşünerek bıraktı. 49 gün sonra meditasyonu, 35 yaşındayken ilmini tamamladı. Batıda "Aydınlatıcı" veya "Alim" olarak ta bilinir. Bodhi'nin bu başarısından sonra Buda veya Gautama Buddha olarak bilindi ve harcandı ve geri kalan yaşamında kavramlarını öğretti (Doktrin). Bilim adamlarının kayıtlarında M.Ö. 5. yüzyıl yaşadığı belirtiliyor. Çeşitli kaynaklarda, onun M.Ö. 563-483 yılları arasında yaşadığı belirtilmektedir, fakat gerçek doğum tarihi tartışmaya açıktır. 80 yaşlarında Kushinagara (Pali Kusinara)(Hindistan)'da öldü.

KAYNAK